Philippines a Century Hence

By Camilla Salvador

The Philippines a Century Hence is an essay written by Jose Rizal explaining his views of what the country would look like in a hundred years over. Rizal felt that it was time to remind Spain that the circumstances that ushered in the French Revolution could have a telling effect for her in the Philippines. This essay was published in a newspaper called La Solidaridad under Rizal's pen name, Laong Laan.

            It was highlighted in the essay that there are different causes of what the Filipinos are exactly experiencing under the hands of the Spaniards. These are Spain’s implementation of her military policies , deterioration and disappearance of Filipino indigenous culture, passivity and submissiveness to the Spanish colonizers.

            If I were to criticize this essay, definitely it would be a good criticism. I agree to Rizal's proposal of the idea of the Philippines being a province to Spain. What if that happens? Then maybe we wouldn't be in such a pit of misery at the moment, trying to figure out how to solve mysteries of stolen money and cut budgets and mismanaged local economy. Unfortunately, this is not what exactly happened in our history. People broke free. Although it was good to think that they had all the motivation and the power to be independent, they did not think and look down enough with the small details of fighting against a well-armed, technology-equipped people of the Western side. Another, the lack of communication was very evident. They were not as organized as it's supposed to be. It should have been a massive movement, but the different provinces and cities started their own rebellion at their own paces that did not come out very much strong as it was planned. And although parts of what was written and actually envisioned came true, it was not as pleasant as it was viewed. The only redemption we had was we were then “free,” but it was only under the hands of the Spanish colonizers. Till then after a few, then came the Americans to take-over. But what's actually good is that their awful laws and rules that let Filipinos dumb and ignorant were let go for good. 

Sangguniang Kabataan, Dapat pa nga bang ipagpatuloy?

By King Metrillo

Mainit ang usapin ngayon ng pagpapaliban ng eleksyon para sa Sangguniang Kabataan.

Ito ay dahil di umano sa mga isyung bumabalot sa bahaging ito ng pamamahala sa barangay.

Naririyan ang isyu ng pangungurakot ng samahan sa pondong inilalaan ng barangay para sa

youth welfare and development na napupunta lamang sa mga pa-liga at sports fest. Naririyan din

ang kawalan o kakulangan ng proyekto sa isang taon ng sanggunian, na para bang sa oras na

mahalal ay hindi na muli pang makikitang umaaksyon. Sa kabila ng mga isyung ito, patuloy na

sinasalihan ito ng mga kabataang nais maglingkod sa kanilang barangay. Magbigay ng tunay na

pagbabago ang laging bukambibig ng mga tumatakbong kabataan ngunit saan nga ba napupunta

ang pagbabagong laging ipinapangako?

Kung titingnang mabuti, ang mga kasapi ng Sangguniang Kabataan ay pawang mga

menor-de-edad na mga estudyante. Wala pang karanasan sa pagpapalakad ng isang yunit ng

gobyerno ang mga kabataang kung sakali ay sa eskuwelahan pa lamang namamahala. Ang

responsibilidad na inaatang sa mga naihahalal na SK officials ay hindi basta-bastang tungkulin

na kapag natupad na ay tapos na. Ito ay tumatawid sa kakayahan ng mga opisyales na

mamalakad sa hinaharap. Ang obligasyon ng naihahalal ay dapat lamang na mapunuan ng

nagpapatakbo dahil ito ang nagiging huwaran at gabay ng mga kabataan sa lugar na

nasasakupan. Kung ang mga responsibilidad na ito ay ipapataw sa isang estudyante na dapat sana

ay nakapokus sa kanyang edukasyon, hindi nga malalayo ang sistema sa gawi ng mas matataas

na yunit ng pamahalaan. Hindi maibabahagi ng wasto ang mga pondong dapat sana ay

naitatalaga sa health services at iba pang benefits ng mga kabataan hindi lamang para sa mga

palaro o pa-liga ng basketbol sa baranggay. Hindi naman masamang italaga ang pondo sa isports

ngunit hindi rin dapat ito nauubos sa isang event lamang. At kung papansinin, ang kabataang

naihahalal ay pawang mga estudyante, anak, kapatid at kaibigan na sana’y nakatuon lamang sa

mga responsibilidad ng isang pangkaraniwang binata o dalaga sa lipunan. Dapat ay matamasa

muna nila ang kanilang kabataan at huwag magmadali sa paglaki at maging sa pagpapatakbo ng

isang nasasakupang lugar.

Sa kabilang banda, ang SK ay nagiging venue o outlet ng kabataang nais magparating ng

mithiing makapag-ambag ng isang bagay na makabuluhan habang sila’y bata pa. Nagkakaroon

ng ibang kasiyahan ang isang taong nakapagbigay ng isang bagay na lubos na makatutulong sa

mas nakararami. Ang iba naman ay nais maging modelo sa mga kapwa nila teenager na nalalayo

na sa tamang landas upang makatulong sa muling pagpapasigla ng kagustuhan ng mga batang

makapag-aral muli. Sa ganitong paraan, mas nagiging kapakipakinabang ang mga libreng oras ng

mga kasapi ng SK. Hindi inaalintana ang hirap ng pagsasabay ng mga responsibilidad sa

eskwelahan, tahanan, at tawag ng panunungkulan. Masarap nga namang makitang nagbubunga

ang isang maliit na paraang nagsimula sa kagustuhang makatulong sa iba. Sa kanilang maliit na

hakbang, nakapagdudulot sila ng malaking pagbabago di lamang sa kanilang mga sarili kundi

pati na rin sa kanilang kapwa. Ang isports at iba pang palaro ay nakapagbibigay ng

pagpapahalaga sa kapatiran, pagtutulungan at pantay na pakikipaglaro ng iba’t ibang grupo ng

kabataan. Magandang paraan din ito upang maiwasan ang pagkalulong ng mga teenager sa mga

bisyo at pagtuonan na lamang ng pansin ang isports na maaring gawing libangan at maaari rin

namang gawing tagisan ng galing. Nagdudulot ng kasiyahan ang mga gantong uri ng paligsahan

sa mga kasapi ng SK dahil nakikita nilang nasusuklian ang kanilang pinagpapaguran, hindi man

ng pera kundi ng kasiyahan ding naibabahagi nila sa kanilang mga kabarangay.

Sa ngayon, may ipinapasang bill sa mababang kapulungan na itigil muna ang gaganaping

eleksyon ng SK ngayong taon dahil sa mga isyu ng kurapsyon at tila nananamlay na kahulugan

ng pagkakabuo ng Sangguniang Kabataan. Ipagpapatuloy na lamang ang eleksyon sa 2016. Kung

ganito na kalala ang mga isyu at problema, na umabot pa sa mababang kapulungan, tila hindi na

biro ang mga kinakaharap ng lahat ng kasapi ng SK sa mga barangay. Isa itong paggising hindi

lamang sa mga SK officials, tumatakbo ngayong eleksyon, kundi pati na rin sa lokal na

pamahalaan at mga barangay officials na tutukan ang kabataang nagpapalakad ng sistema. Tila

hindi na rin nagiging huwaran ng kabataan ang SK dahil sa mga kinakaharap na isyu.

Kung ako ang tatanungin, hindi naman masama ang pagkakaroon ng Sangguniang

Kabataan sa mgaa barangay. Hindi naman nabuo sa masama ang samahan, kundi nabuo sa

kagustuhang makapaglingkod sa kabataan at sa nasasakupan. Ang problema nga lang ay hindi na

nagiging patas ang ibang opisyales ng SK sa paglilingkod. Makapagpasimuno lamang ng liga ng

basketbol sa barangay ay ayos na. Kung ako ang tatanungin, na kung gusto ko talagang

makatulong sa kapwa ko, tutulong ako kahit na hindi ako isang halal na pinuno o may puwesto.

Kung ako ang tatanungin, mas gugustuhin ko pang maglingkod nang tahimik lamang, nang hindi

naipapaskil ang aking pangalan o mukha sa mga tarpaulin. Kung tapat ang hangarin, magagawa

ito kahit na walang kapalit.

Hindi masama ang pagkakabuo ng Sangguniang Kabataan. Sadyang hindi lang

napapatnubayan ng mas nakatatandang pinuno ang kung sinomang nagpapalakad sa samahan ng

kabataang nais lamang tumulong sa kapwa kabataan.

Ang Dalagang Pilipina sa Bagong Dekada

By Bernadette Bagon

Hindi maikakailaang napakalaking pagbabagong naganap sa mga dalagang Pilipina mula noong panahon na malakas pa angimpluwensiyangmgaKastila. Noon, angmgakababaihan ay itinuturing lamangnakasamasabahay, mgaasawa at inana mag-aalagasasusunodnahenerasyon. Ganyanangturingsakanila at tinanggaplangnilaiyon.

Lamang, angsalitangsadyangnagpapababangkanilangestadobilangisangbabae.Walangnakakaalamngbigatngkanilangobligasyondahilgumagalawsilasapatriarkalnamundo. Hindi napapahalagahan ang kanilang mga karapatan dahilmaliitlamangangkanilangnaidudulotsabayan. Hindi sila parte ng populasyon ng mgamangagawadahilhindisilanagta-trabaho. Kapalit noon ang limitadong karapatan at pribelehiyong binibigaysakanila, tuladnalamangngedukasyon. Perongayon, malakas na ang impluwen siyangmgakababaihansalahatng parte ngbansa. Pantay naa ngpagtinginsamgababae at lalaki, at iyon ay dahil sa mga oportunidad na ginamit ng ating kababaihan paramapalayaangkanilangsarili.

Angmgakababaihanngayon ay mayroonngkakaibanglakasngloob. Hindi nasilatulad ng dati na sumusunodl amangsabawattawagngmundo, samgahilingngkapwa Pilipino, at sa pangangailangan ng kabataan. Silangayon ay may sarilingpagkakakilanlan, bilangisangguro, doktor, mang-aawit, atleta, mananaliksik, pinuno, kinatawan, senador, at presidente. Ngunit hindil ang ito angipinagbagongatingkababaihan. Dahilsakanilangmakabagonglakasngloob, nagawa na nilang maipakita samundoanggalingngbawat Pilipino.

MaaaringkilalaangmgaPilipinabilangkasambahaysaibangbansa, ngunithindinarinmabibilangangmgakababaihangnagdalangkarangalansaatin. Mapa-pag-awit, talentosapagganap, kapuri-puringkagandahan, o di mapantayangtalino – lahatngitonaipakilalanangatingmgaPilipinasaibanglahingmundo.Mulasatalinongipinamalasni Fe del Mundo, sawalangkapantaynaboses at pagganapni Leah Salonga, hanggangsasunud-sunodnapagkapanalongatingmgabinibinisamgakompetisiyonsaibangbansa – sila ay ilanlamangsamgakababaihangnagingkatauhanngatingbayan. Malayongmalayonaangkanilangnarating, at sakanilangpagyapaksaibanglupa ay dalanilaangpangalanngatingbansa.

Perohindisalahatngpagkakataon ay napupurianggalingnaipinamamalasngatingmakabagongPilipina. Saloobmismongbayan, hindinapapahalagahanangnapakaramingbayaninatinsaaraw-araw. Malibansapagiginginananagpapalakingkaniyangmgaanak, nagsasakripisyo pa ngmalakiangatingmgakababaihansapagtatrabahopara may maipangtustossa pang-araw-arawnilanggastusinsapamilya. Saestadongatingbansa, madalas ay hindinasapatangkinikitanglalakingasawaparasakanyangpamilya. Ilanngasamgaito ay lumalayonalamang kung di man gumawangmasama, paralangmaiwasanang di mapunangresponsibilidad. Sakabila noon, hindi pa rinnatitinagangatingkababaihan. Dahilsakanilangmakabagonglakasngloob, nakakayanilangbuhayinangkanilangpamilyana mag-isalamang. Nagpapatuloysilanapara bang hindisilanauubusannglakassakatawan.

Isa pang halimbawangPilipinang may kakaibanglakasngloob ay ang mga bahaging mga pangkat na lumalabanparasabansa. Hindi langsapagigingmilitarnapupunanngmgakababaihananglayuningito, kundimagingsapagsalisamgapulong at pag-aalsalabansamgaPilipinongnanlalamangsakanilangkapwa. Hindi na nag-iisaang mga kalalakihan sa ganitong mga tipo ndahilmaraminaangmgakababaihangmulatsamgakaganapansabansa. Maramisakanila ay ipinaglalabanangkarapatanngmgakababaihan. Marami rin namang naglalayong mapanagutanangmganaaapi.Pinapamukhanilasaatinangmga maling nagaganap salipunan.Lumalabansilabilangpuso at isipngmgataongnanghihinaangloobnalabananangmganang-aapisakanila.

Kung mulingbabasahinangisinulatni Rizal parasakababaihanngMalolos, masasabinating mas magandangkarangalan at mas malakingpagbabagoangnakamtanngmgakababaihanngayon. Hindi langnilaginagampananangmgaitinuroni Rizal sakanyangsulat, kundinilampasan pa nilaitohigitsainaasahannatinglahat. Ngayon, mayroonnasilangkakaibanglakasngloob. Ito angnagdalasakanilaupangmaipakitasaibaangangkinggalingngmga Pilipino, upangmapatunayansasarilingbayanangkanilangkakayahan, at upangmaipaglabanangbayanmulasamgasumisiranito.

Sa Kabataang Pilipino

By Anonymous

Kabataan, ikanganila, ay pag-asangbayan!

Tayo daw ang gamot

Sa mga kaganap ang masalimoot

Kaya ating kagitingan ay dapat ipamalas

Atingpag-igihinangmgaaralin

Na hindilamangsaeskuwelaatingmalilimlim

Kundipatinarinsabuhaynaito -

Atin yang ipangako!

Patuloynaabutin

Sagisangngtagumpay

Runong at dangal ay lagingnandyan

Huwagpahuhulisalabanngbayan

Hayo, hayonangayon

Pag-alabinangsigawngiyongisip at talino

Ipakitasaiba kung anongmayroonka

Dangalngtaoipagsigawanmo!

  

Lahat ng ito ay posible

Ayonsaisangbayaning may tiwala

Siyarin ay nangarap, pinakitanghindiito masama

Lasapinangtamisngtagumpay at patuloynamangarap!

Ang Makabagong Pilipino

By Bernadette Bagon

Inspired from Sa Aking Mga Kababata – Jose Rizal

Kapag ang baya’y sadyang umiibig

Sa kanluraning kultura at makamundongnais

Sino pang maghahangad kalayaa’y makamit

Kung kay dali lang namang pumahimpapawid

Ginamit ang salitang may pagkakakilanlan

Di lang sa isang bayan, kundi saan pa man

Para matawag na taong nakakaalam

Pangarap na makaangat ang dahilan

Ang wikang Tagalog ay di tuladng Latin

Na ginagamit pangngalan ng mga siyentipiko

At ang Ingles na lahat na ay gumagamit

Kaya kang dalhin sa bawat sulok ng mundo

Kayaatingsalita, bakit pa gagamitin

Kung ang ingles naman ay kaya nggawin

Ito ang dahilan bakit ngayon ay naririnig

Conyo sa daan, sa paaralan, sa paligid

Ganito pong ayon angmakabagong Pilipino

Sadyang sumusunod sa bawat umuuso

Umiibig ng wagas sa kulturang kanluranin

Isinantabi na ang wikang sariling atin

From Another Perspective

By Bernadette Bagon

Inspired from A Poem That Has No Title – Jose Rizal

To the Creator each Catholic knows

Who was known to give, to take, to forgive them

To the one force behind it all

But was never really there

Who holds the power, if not I?

I who was conceived, born,

with flesh and thinking

Who developed from two incomplete cells

Now a walking system of ions and molecules,

cells and tissues

I who came from a lineage of Homo sapiens

Evolved from my ancestors

Migrated and occupied the world

Surviving each day with limited resources

Human I am called; human I’ve become

Human I will always be

And thus I say

To the one force behind it all

But was never really there

Who holds the power, if not I?

Pinatutula ako

By Anonymous

Kung lilisanin ang baying mahal

Wag kalimutan ang ala-ala

Na siyang sa’yo ay nagbigay aral

Isiping ikaw ay pinagpala

Anomang dahilan ng paglisan

Gawin ang nararapat na gawin

Pagmamahal sa bayan, higitan

Magaaral patuloy na isipin

Maglingkod ng tapat yan ang dapat

Tulad ng magiting na bayani

Runong at galing ay hindi sapat

Dangal ng tao ay mamayani

Wag nang lisanina ng Inang Bayan

Pagmamahal ni Rizal, sabayan!